در جریان سفری کاری به مشهد، امیرحسین اسدی از یکی از بزرگترین مجموعههای پرورش و نگهداری شتر در شرق کشور بازدید کرد؛ سایتی که با بهرهگیری از نژادهای بومی و نیمهسنگین، بهعنوان یک محور مهم در تأمین شیر شتر، گوشت شتر و فرآوردههای سنتی مانند کشک شتر فعالیت میکند.
این بازدید با هدف بررسی ظرفیتهای توسعه کسبوکارهای مبتنی بر دامهای مقاوم به خشکسالی و آشنایی نزدیک با چالشها و فرصتهای این صنعت انجام شد.
وضعیت شتر در ایران؛ یک ظرفیت مغفول اما روبهرشد
ایران با داشتن اقلیمهای خشک و نیمهخشک، از دیرباز زیستگاه طبیعی شتر بوده است. بر اساس آمارهای عمومی اعلامشده در سالهای اخیر، جمعیت شتر کشور حدود ۲۰۰ تا ۲۳۰ هزار رأس برآورد میشود؛ رقمی که نشاندهنده سهم نسبتاً محدود اما رو بهافزایش این دام در اقتصاد دامپروری ایران است.
مزیت مهم شتر نسبت به دامهای دیگر، مقاومت بالا در شرایط کمآبی، خوراک ارزان، هزینه نگهداری کمتر و بازده اقتصادی قابلقبول است؛ موضوعی که در سالهای اخیر توجه بسیاری از کارآفرینان را به این حوزه جلب کرده است.
شیر، گوشت و فرآوردههای شتر؛ بازار کوچک اما ارزشمند
در بازدید امروز، خطوط تولید شیر شتر، فرآوری گوشت و تولید محصولاتی مانند کشک شتر، دوغ شتر، پودر شیر شتر و روغن کوهان مورد بررسی قرار گرفت.
شیر شتر به دلیل ویژگیهای تغذیهای خاص، قیمت بالاتر و خواص نسبت دادهشده به آن، بهخصوص در شهرهای بزرگ بازار رو به رشدی دارد.
گوشت شتر نیز در سالهای اخیر بهدلیل چربی کمتر، پروتئین بالا و قیمت رقابتی در برخی استانها جایگاه تازهای پیدا کرده است.
آمار و روندها نشان میدهد؛ شتر میتواند بخش مهمی از آینده دامپروری کشور باشد
در جلسه کارشناسی این بازدید، تأکید شد که با توجه به تغییرات اقلیمی، کمآبی و فشار بر منابع علوفهای، نقش شتر در آینده دامپروری کشور قابلتوجه و راهبردی خواهد بود.
موضوعاتی مثل بهبود نژاد، تکثیر صنعتی، ایجاد مراکز جمعآوری شیر، برندسازی محصولات، جذب سرمایهگذار و توسعه زنجیره سرد از مهمترین محورهای توسعه این کسبوکار عنوان شد.
الزامات توسعه کسبوکار شتر در ایران
در جمعبندی این بازدید، چند نکته کلیدی مورد تأکید قرار گرفت:
- نیاز به ایجاد زنجیره ارزش شامل پرورش، فرآوری، بستهبندی و فروش
- استانداردسازی محصولات و افزایش اعتماد مصرفکنندگان
- استفاده از ظرفیت استارتاپها و پلتفرمهای بازاریابی آنلاین
- سرمایهگذاری در پژوهش، اصلاح نژاد و بهرهوری تغذیه
- توجه جدی به برندسازی منطقهای برای محصولاتی مانند شیر شتر و کشک شتر
- معرفی شتر بهعنوان یک «دام اقتصادی کمهزینه و سازگار با اقلیم ایران»
جمعبندی
بازدید امیرحسین اسدی از این مجموعه نشان داد که صنعت شتر در ایران—هرچند هنوز کوچک و کمتر شناختهشده—اما از نظر اقتصادی، اکولوژیک و سلامتمحور ظرفیتهای بزرگی برای تبدیلشدن به یک کسبوکار پایدار دارد.
این حوزه میتواند یکی از مسیرهای هوشمندانه برای سرمایهگذاری بخش خصوصی، کارآفرینان و حتی روستاییان باشد؛ مسیری که با برنامهریزی درست، به اشتغال، تولید و تابآوری اقتصادی کمک خواهد کرد.
