بعضی کارخانهها با خرید چند دستگاه جدید توسعه پیدا میکنند.
بعضی خطوط تولید با افزایش ظرفیت، فروش بیشتری را تجربه میکنند.
اما برخی مجموعههای صنعتی، زمانی جهش واقعی را تجربه میکنند که همزمان در مدیریت، منابع انسانی، بهرهوری، نوآوری و توسعه سازمانی سرمایهگذاری کنند.
همکاری من با شرکت اتم گاز از همین جنس بود.
تجربهای نزدیک به یک سال که در کنار مدیران این مجموعه، برای توسعه یکی از برندهای باسابقه صنعت تولید گازهای پیکنیکی و مسافرتی ایران سپری شد.
آنچه از همان جلسه نخست برای من جالب بود، تنها تجهیزات کارخانه یا حجم تولید نبود.
بلکه نوع نگاه مدیران مجموعه بود.
کسبوکاری خانوادگی که توسط پدر و پسر اداره میشد؛ با انرژی، انگیزه و اشتیاق بالا برای یادگیری، توسعه و ساختن آیندهای بزرگتر.
در بسیاری از سازمانها، مدیران تصور میکنند مشکل اصلی در تولید است.
اما تجربه نشان داده است که ریشه بسیاری از مسائل، خارج از خط تولید قرار دارد.
به همین دلیل، مسیر همکاری ما نیز از خود کارخانه آغاز نشد.
از مدیریت آغاز شد.
در طول این یک سال، جلسات متعددی با مدیران مجموعه برگزار شد.
فرآیندهای داخلی سازمان مورد بررسی قرار گرفت.
ساختار منابع انسانی ارزیابی شد.
نقاط ضعف و گلوگاههای مدیریتی شناسایی شدند.
و برای هر بخش، برنامهای مرحلهبهمرحله طراحی شد.
یکی از مهمترین محورهای همکاری، مدیریت منابع انسانی بود.
همواره اعتقاد دارم که ماشینآلات، تولید میکنند؛ اما انسانها هستند که سازمان را رشد میدهند.
به همین دلیل، ساختار جذب، ارزیابی، آموزش، انگیزش و توسعه کارکنان مورد بازنگری قرار گرفت.
وظایف شفافتر شد.
فرآیندهای ارتباطی اصلاح شد.
مسئولیتها دقیقتر تعریف شدند.
و تلاش کردیم فرهنگ پاسخگویی و کار تیمی بیش از گذشته در سازمان تقویت شود.
در کنار آن، بخش مدیریت فروش نیز یکی از مهمترین محورهای پروژه بود.
بازار امروز تنها به کیفیت محصول وابسته نیست.
آنچه مزیت رقابتی ایجاد میکند، کیفیت شبکه فروش، شناخت بازار، ارتباط با مشتریان و مدیریت کانالهای توزیع است.
در جلسات متعدد، ساختار فروش مجموعه، فرآیندهای ارتباط با نمایندگان، فرصتهای توسعه بازار، شیوههای افزایش سهم بازار و طراحی مدلهای جدید فروش مورد تحلیل قرار گرفت.
در حوزه توسعه سازمان و بهبود فرآیندها نیز تلاش کردیم بسیاری از فعالیتهایی که سالها به همان شیوه گذشته انجام میشد، دوباره از ابتدا مورد بررسی قرار گیرد.
گاهی تنها با اصلاح یک فرآیند، دهها ساعت در ماه صرفهجویی ایجاد میشد.
گاهی حذف یک مرحله غیرضروری، سرعت تصمیمگیری را چند برابر میکرد.
و گاهی طراحی دوباره یک فرآیند، بهرهوری کل سازمان را افزایش میداد.
یکی دیگر از محورهای همکاری، طراحی و توسعه محصول بود.
در بازار رقابتی امروز، تولید یک محصول خوب کافی نیست.
باید همواره به این سؤال پاسخ داد:
«محصول بعدی چیست؟»
«نیاز آینده بازار کدام است؟»
«چگونه میتوان ارزش بیشتری برای مشتری ایجاد کرد؟»
بر همین اساس، جلسات متعددی برای توسعه محصولات جدید، بهبود طراحی محصولات موجود، افزایش ارزش پیشنهادی و بررسی ظرفیتهای نوآوری برگزار شد.
در حوزه بهرهوری و توسعه فناوری نیز نگاه ما صرفاً خرید تجهیزات جدید نبود.
فناوری زمانی ارزشمند است که بتواند تصمیمگیری را بهبود دهد، هزینهها را کاهش دهد، کیفیت را افزایش دهد و سرعت سازمان را بیشتر کند.
به همین دلیل، فرصتهای استفاده از فناوری در بخشهای مختلف کارخانه، از فرآیندهای مدیریتی گرفته تا تولید، کنترل کیفیت و گردش اطلاعات مورد بررسی قرار گرفت.
در طول این یک سال، بسیاری از تصمیمهای قدیمی بازنگری شدند.
برخی فرآیندها تغییر کردند.
برخی ساختارها اصلاح شدند.
و برخی نگاهها نسبت به آینده سازمان دگرگون شد.
من همیشه در جلسات توسعه سازمان یک جمله را تکرار میکنم:
«کارخانههای بزرگ با دستگاههای بزرگ ساخته نمیشوند؛ با سیستمهای مدیریتی بزرگ ساخته میشوند.»
هرچه سازمان بزرگتر میشود، نقش مدیریت، فرآیندها، فرهنگ سازمانی و سرمایه انسانی پررنگتر میشود.
یکی از ویژگیهایی که همکاری با اتم گاز را برای من ارزشمند کرد، روحیه یادگیری مدیران مجموعه بود.
در تمام جلسات، بهجای دفاع از گذشته، درباره آینده گفتگو میکردیم.
بهجای توجیه مشکلات، به دنبال راهحل بودیم.
و بهجای رضایت از وضعیت موجود، همواره این سؤال مطرح بود:
«نسخه بهتر این سازمان چگونه میتواند باشد؟»
امروز وقتی به این همکاری نگاه میکنم، بیش از هر چیز به یک موضوع ایمان دارم.
تحول یک کارخانه، از خط تولید آغاز نمیشود.
از ذهن مدیران آغاز میشود.
وقتی مدیران یاد بگیرند که سازمان خود را از بیرون ببینند، فرآیندها را دوباره طراحی کنند، روی سرمایه انسانی سرمایهگذاری کنند و توسعه را به یک فرهنگ تبدیل کنند، آن زمان رشد واقعی اتفاق میافتد.
تجربه همکاری با شرکت اتم گاز، بار دیگر این حقیقت را برای من ثابت کرد:
رشد پایدار در صنعت، نتیجه افزایش تولید نیست؛ نتیجه بلوغ مدیریت، بهبود مستمر و یادگیری سازمانی است.
