نشست جمعی از کارآفرینان و فعالان استارتاپی مشهد در کارخانه نوآوری
توضیحات
امیرحسین اسدی
شریک مناسب می‌تواند موتور رشد استارتاپ باشد؛ شریک نامناسب، هزینه‌ای سنگین برای آینده کسب‌وکار
در نشست جمعی از کارآفرینان و فعالان استارتاپی مشهد که در کارخانه نوآوری مشهد برگزار شد، امیرحسین اسدی، مشاور کسب‌وکار و مدرس دانشگاه، با تمرکز بر موضوع «شراکت در کسب‌وکار» تأکید کرد که انتخاب شریک، به‌ویژه در استارتاپ‌ها، یکی از تصمیمات مهم و بعضاً سرنوشت‌ساز دوران شکل‌گیری کسب‌وکار است.
اسدی در این نشست با اشاره به اینکه بسیاری از اختلافات شرکا نه از زمان بروز مشکل، بلکه از زمان انتخاب نادرست شریک آغاز می‌شود، گفت: «شریک را نباید فقط بر اساس سرمایه، تخصص یا رفاقت انتخاب کرد؛ شراکت قبل از آنکه یک قرارداد مالی باشد، یک رابطه بلندمدت انسانی و مدیریتی است.»
او با تفکیک میان «نیاز واقعی کسب‌وکار به شریک» و «میل کارآفرین به داشتن شریک» عنوان کرد: در برخی استارتاپ‌ها، بنیان‌گذار تنها به دلیل فشار کاری، کمبود سرمایه یا احساس تنهایی در مسیر کارآفرینی به سراغ شریک می‌رود؛ در حالی که ابتدا باید مشخص شود آیا مسئله کسب‌وکار واقعاً با ورود شریک حل می‌شود یا می‌توان آن را از طریق استخدام، سرمایه‌گذاری، برون‌سپاری یا همکاری استراتژیک برطرف کرد.
زمان ورود شریک؛ نه خیلی زود، نه زمانی که اختلاف شکل گرفته است
اسدی در ادامه با اشاره به اهمیت زمان ورود شریک در استارتاپ‌ها، توضیح داد که شراکت در مرحله ایده، اعتبارسنجی و شکل‌گیری اولیه کسب‌وکار با شراکت در مرحله رشد، سرمایه‌گذاری و توسعه بازار تفاوت اساسی دارد.
به گفته او، پیش از ورود شریک باید نقش، آورده، مسئولیت، میزان اختیار، مدل تصمیم‌گیری و انتظارات طرفین روشن شود؛ زیرا ورود شریک بدون تعریف این موارد، می‌تواند در مراحل بعدی کسب‌وکار به اختلاف بر سر مالکیت، مدیریت، درآمد، سرمایه‌گذاری مجدد و مسیر آینده شرکت منجر شود.
قرارداد شراکت؛ ثبت اعتماد نیست، طراحی قواعد همکاری است
این مشاور کسب‌وکار همچنین بر ضرورت تنظیم قرارداد دقیق میان شرکا تأکید کرد و گفت قرارداد نباید صرفاً درصد سهام هر فرد را مشخص کند.
به گفته اسدی، قرارداد شریک باید حداقل تکلیف موضوعاتی مانند آورده نقدی و غیرنقدی، ارزش‌گذاری آورده‌ها، میزان سهام، مسئولیت‌ها، حدود اختیارات، نحوه تصمیم‌گیری، حقوق و دستمزد، تقسیم سود، تأمین مالی‌های بعدی، خروج شریک، انتقال سهام، عدم انجام تعهدات، حل اختلاف و شرایط پایان همکاری را روشن کند.
او تأکید کرد: «قرارداد خوب برای زمانی نوشته می‌شود که هنوز رابطه خوب است؛ نه زمانی که اختلاف ایجاد شده است.»
کفو بودن شرکا؛ فراتر از مدرک و تخصص
بخش دیگری از صحبت‌های اسدی به ویژگی‌های فردی و رفتاری شریک اختصاص داشت. او با اشاره به مفاهیمی مانند عزت نفس، مسئولیت‌پذیری، بلوغ رفتاری، ظرفیت شنیدن نقد، کنترل هیجان، صداقت، تعهد و توان گفت‌وگو در شرایط اختلاف گفت این ویژگی‌ها گاهی از تخصص و سرمایه شریک نیز مهم‌تر می‌شوند.
وی مفهوم «کفو بودن» در شراکت را نیز صرفاً به هم‌سطح بودن اقتصادی یا تحصیلی محدود نکرد و افزود: «دو نفر ممکن است از نظر سرمایه و تخصص مکمل یکدیگر باشند، اما از نظر ارزش‌ها، سبک تصمیم‌گیری، میزان ریسک‌پذیری، نگاه به پول، قدرت، زمان و آینده کسب‌وکار آن‌قدر متفاوت باشند که در ادامه نتوانند شریک مناسبی برای یکدیگر باشند.»
به اعتقاد اسدی، پیش از شراکت باید درباره پرسش‌هایی مانند میزان ریسک‌پذیری، سبک زندگی، میزان تعهد زمانی، نگاه به رشد، برداشت از عدالت، نحوه مواجهه با شکست و موفقیت و حتی شیوه حل اختلاف میان شرکا گفت‌وگو شود.
رفاقت، جایگزین ارزیابی شریک نیست
اسدی در بخش دیگری از این نشست نسبت به یکی از خطاهای رایج میان کارآفرینان جوان هشدار داد و گفت: «رفاقت، دلیل کافی برای شراکت نیست؛ همان‌طور که اختلاف نظر نیز لزوماً به معنای نامناسب بودن یک فرد برای شراکت نیست.»
وی پیشنهاد کرد کارآفرینان پیش از شراکت، به جای اتکا به شناخت شخصی، یک دوره همکاری واقعی و محدود را تجربه کنند تا رفتار یکدیگر را در شرایط فشار، اختلاف، تصمیم‌گیری، کمبود منابع و مواجهه با شکست ببینند.
استارتاپ‌ها بیش از هر چیز به «هم‌بنیان‌گذار مناسب» نیاز دارند
در پایان این نشست، اسدی با اشاره به شرایط خاص استارتاپ‌ها گفت هرچه کسب‌وکار نوآورانه‌تر و عدم‌قطعیت آن بیشتر باشد، اهمیت هماهنگی میان بنیان‌گذاران نیز بیشتر خواهد بود.
او تأکید کرد: «استارتاپ را با ایده نمی‌سازند؛ با تیم می‌سازند. اما هر تیمی الزاماً تیم مناسبی برای شراکت نیست.»
این نشست با حضور جمعی از کارآفرینان، بنیان‌گذاران و فعالان استارتاپی مشهد در کارخانه نوآوری مشهد برگزار شد و موضوع انتخاب شریک، زمان ورود شریک و الزامات حقوقی، مدیریتی و رفتاری شراکت مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
